Гафу Кайырбеков. Олендер, поэмалар. ІV

ЕКІНШІ ХАТ

«Бес айдан соң бірінші рет

Жаздым өлең Сізге арнап,

Күнім қайта күлімсіреп,

Қайта шықты қызғалдақ.

Ол қызғалдақ көңілім еді,

Қурауына аз қалған.

Ол қызғалдақ өмірім еді,

Қирауына аз қалған.

Қалай ғана тебіренбейін,

Жүрегімді қолға ұстап,

Басымды ием жерге дейін,

Доктор сізді алғыстап,

Профессор ризамын мен,

Жақсы өмірге Сіз барсыз!

Тағы жайнап жаным күлген,

Қасіретсіз, ызғарсыз!

Неткен жомарт жүрегіңіз.

Неткен нұрлы қолыңыз.

Қорғаушым ба ең, кім едіңіз,

Мұнша жарық жолыңыз?!

Қансыраған көкірегімді,

Қайғы бұлтын жамылып,

Сұп-сұр болған өрт реңімді,

Реніштен шағылып.

Ысып-қайнап алған миды,

Бас сүйекті балқытып.

Қажып-шаршап қалған күйді,

Запыран жұтып, зар тұтып.

Есіл өлең, ақындықты,

Қаламынан безінген,

Серілікті, сақилықты,

Қайта келмес сезінген.

Бәрін бәрін, жан апатай,

Бердің қайтып өзіме.

Аман қалған жан қалқатай,

Жарқ етті ғой көзіме!

Махаббатты көп жырлап ем,

Тиді ғой бір сауабы.

Үмітімді солдырмап ем,

Тез келді ғой жауабы.

Ананы да мен едім ғой

Ел аузында ән еткен.

Өзім де бір пенде едім ғой

Жақсылықты дәметкен!

Не айтайын мен, рахмет, апа,

Жақсы қызы қазақтың,

Енді өленді жазам қайта,

Ауыр ойдан азатпын!»

«Қайтсын-ай!» — деді балқып профессор,

Бір ана, айтыпты ғой бір әке сыр.

Қос тағдыр сөйлеп кетті кезегімен,

Сөйлеткен өмір деген мұрат есіл!»

Есімде, әйел еді алдыңғы адам,

Отызға жаңа кіріп жалындаған,

Адал жар, аппақ сәби баласы бар,

Оларды сағаты жоқ сағынбаған.

Жаутандап, жар сығалап, көп әйнектен,

Кісіден сәлем айтып өткен-кеткен...

Төменде, аула ішінде балапаны,

Секіріп ойнаушы еді дөңгелекпен.

Ойында ол сәбидің қауіп қайдан,

Жүгірген шарлап жүрек, жалықпай жан.

Тек қана әкесіне танданады,

Мамасын бір жат үйге салып қойған.

Оларды көруші едім күн санап мен,

Аналық жүрек жібіп, жұмсап-ақ мен,

Қайтадан бекінуші ем өзіме ұрсып,

Күні ертең кездесетін сын сағатпен.

Мыңдаған операция кешіп қолдан,

Десем де үйреншікті кәсіп болған.

Тұсында әр тағдырдың бір тебіреніп,

Қазақша өкпе, шіркін, өшіп болған.

Оларды ешкімге айтып мұнданбайсың,

Дәрігердің салты солай — сыр жаймайсың.

Ал егер әр адамың аман қалса,

Өзің де аман қалып тұрғандайсың.

Ол әйел естіп едім жас ғалым деп,

Еңбегін енді жаза бастады деп,

Еңбектің ең үлкені семьясы ғой,

Асатын алда талай асқары көп.

Жан сырын жазған екен жасы егіліп,

Осылай өсер сенім, өсер үміт,

Жетеді маған соның мерейі де

Тірліктің сапарында жүрсе күліп.

Ал мынау еді жалын бір жас ақын,

Тіпті өзі баламмен де құрдас ақын.

«Айтшы апа, жарым аман қала ма?» — деп,

Жаныма күнде келіп сырласатын.

Жылайтын бір мезетте ол еңіреп,

«Ол өлсе, мен де бірге өлемін» — деп,

Ешқандай ерсілігі болмас оның,

Ақынның сезімі әсте тереңірек.

Не керек сүйдім оны өз баламдай,

Алаңсыз ақ сенімін қозғап алмай,

Қалайша ақтап шығам үмітін деп,

Көп жүрдім жарынан да көз жаза алмай.

Міне, енді хат жазыпты маған бүгін,

Бақытын айтып түгел, амандығын.

Солардың шаттығының шұғыласы,

Алдымда мынау күліп тұрған гүлім!

Гүлдер-ай! Ылғи шаршап шыққанда мен,

Алысып ауыр дертті жыққанда мен,

Бұрқырап хош иісің, қарсы аласың,

Талпынып талған қолым тұтқанда әрең.

Содан соң қайта қуат кернеп мені,

Рахат-ау, көңіл бесік тербетпегі!

Адамның адамменен мархабаты,

Адамға адам бақыт бермек тегі!

Осылай өсе берсін адам гүлдеп,

Қадірін тіршіліктің содан білмек.

Адам боп бас изейді мына гүлдер,

Жарқырап, сәлемдесіп аманмын деп!

Жарайды мен атқарған осы міндет,

Тілеймін абыройға толсын күн деп,

Түбінде бір дем алып, арманым жоқ,

Айтса алсам амандықтың досымын! - деп»

Жинақтап, осыны айтып, ойын жылдам,

Профессор тұрды жайлап орынынан,

Қашанғы жауынгердей қадам басты

Қажымас өмір күрес жорығынан.